Metabolizm a trening, witaminy i suplementy

Autor: Łukasz — twórca StylowyFacet.com.pl, praktyk treningu po 30, nie lekarz ani dietetyk kliniczny
Ostatnia weryfikacja: 28.07.2026

Ważne: materiał ma charakter edukacyjny. Nie diagnozuje niedoborów i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Choroby serca, nadciśnienie, zaburzenia rytmu, omdlenia, choroby nerek lub wątroby, ciąża, karmienie oraz przyjmowanie leków wymagają indywidualnej oceny przed rozpoczęciem intensywnego treningu lub suplementacji. Nie stosuj żelaza, jodu, selenu, hormonów tarczycy ani „spalaczy” na podstawie objawów lub reklamy.

Najlepszy legalny „spalacz” nie stoi na półce z suplementami. Jest nim taki układ dnia, w którym możesz regularnie się ruszać, zachować mięśnie, trenować bez kontuzji i nie odreagowywać zmęczenia jedzeniem. To mniej efektowne niż pieprz kajeński w kapsułce, ale znacznie bliższe fizjologii.

Trening wpływa na metabolizm silnie — tyle że nie zawsze przez spektakularny wzrost spoczynkowego spalania. Zmienia zużycie ATP, wykorzystanie glikogenu i tłuszczu, wrażliwość tkanek na bodźce, syntezę białek, liczbę mitochondriów, sprawność ruchową oraz skład ciała. Suplement może czasem pomóc wykonać więcej dobrej pracy. Rzadko sam tworzy istotny deficyt energii.

W skrócie

Podczas wysiłku katabolizm dostarcza ATP, a po wysiłku procesy anaboliczne pomagają naprawiać i adaptować tkanki. Oba procesy zachodzą także równocześnie.
Trening siłowy chroni i rozwija mięśnie, ale kilogram mięśnia nie spala setek kalorii w spoczynku.
Cardio zwiększa wydatek podczas sesji i poprawia wydolność. Nie jest automatycznie „kataboliczne dla mięśni”.
NEAT — chodzenie, stanie, gestykulacja i zwykły ruch — może mocno różnicować dzienny wydatek.
Białko i kreatyna mają dobre zastosowania treningowe. Nie są bezpośrednimi spalaczami tłuszczu.
Kofeina może krótkotrwale zwiększać czujność, wydolność i nieznacznie termogenezę, ale tolerancja i pogorszenie snu ograniczają korzyści.
Witaminy z grupy B, witamina D, magnez, żelazo, jod i selen nie „przyspieszają” zdrowego metabolizmu ponad normę. Uzupełnianie ma sens przy niedoborze, ryzyku lub konkretnym wskazaniu.
Mieszanki „fat burner” zwykle mają mały efekt, słabe dane albo niepotrzebne ryzyko.

Trening jak remont czynnej fabryki — wersja obrazowa ELI10

Wyobraź sobie mięsień jako fabrykę, która musi pracować podczas remontu.

ATP to naładowane akumulatory zasilające każdą serię.
Fosfokreatyna jest szybkim powerbankiem na pierwsze sekundy mocnej pracy.
Glikogen i tłuszcz to większe magazyny paliwa.
Katabolizm rozpakowuje paliwo, żeby odtwarzać ATP.
Trening jest zamówieniem: „następnym razem musimy poradzić sobie z większym obciążeniem”.
Anabolizm to ekipa naprawcza i modernizacyjna. Potrzebuje czasu, aminokwasów, energii i snu.

W czasie serii nie przełączasz całego ciała na czysty katabolizm. W jednej tkance rozkładany jest glikogen, w innej trwa synteza, a poszczególne szlaki są regulowane lokalnie. Po treningu sygnały budowy białek rosną, ale organizm nadal rozkłada cząsteczki i zużywa energię. To ruch uliczny, nie jeden wielki włącznik.

Skąd mięśnie biorą ATP?

Zapas gotowego ATP wystarcza na bardzo krótko. Organizm musi je odtwarzać trzema współpracującymi drogami:

System fosfagenowy szybko wykorzystuje fosfokreatynę. Jest ważny przy skoku, sprincie i pierwszych powtórzeniach ciężkiej serii.
Glikoliza rozkłada glukozę lub glikogen i szybko dostarcza ATP. Może działać bez bezpośredniego udziału tlenu, choć dalsze losy produktów zależą od warunków.
Fosforylacja oksydacyjna w mitochondriach działa wolniej, ale wydajnie wykorzystuje produkty przemian węglowodanów, tłuszczów i części aminokwasów z udziałem tlenu.

Wszystkie systemy działają od początku, tylko z różnym udziałem. „Strefa spalania tłuszczu” nie oznacza, że poniżej określonego tętna używasz wyłącznie tłuszczu, a powyżej przestajesz go utleniać.

Co trening robi z metabolizmem?

1. Zwiększa wydatek podczas sesji

Koszt zależy od masy ciała, czasu, intensywności, rodzaju ćwiczeń, przerw i sprawności. Zegarek szacuje, a nie mierzy bezpośrednio wydatkowane kalorie. Nie warto „odjadać” automatycznie całej liczby z ekranu.

2. Wywołuje koszt regeneracji po wysiłku

Po treningu zużycie tlenu i energii może pozostać podwyższone — to EPOC. Efekt rośnie po dłuższym lub intensywniejszym wysiłku, ale zwykle nie jest całonocnym piecem spalającym setki dodatkowych kalorii. Program należy oceniać po całkowitej pracy i możliwości regeneracji, nie po obietnicy „afterburn”.

3. Zmienia białka i mitochondria

Trening oporowy pobudza sygnały syntezy białek mięśniowych. Trening wytrzymałościowy zwiększa m.in. zdolność do wytwarzania energii tlenowo i biogenezę mitochondriów. Przegląd Egana i Zieratha opisuje, jak sygnały z wysiłku aktywują odmienne, ale częściowo nakładające się programy adaptacji.

4. Pomaga zachować beztłuszczową masę

Podczas redukcji organizm traci nie tylko tłuszcz. Trening oporowy, wystarczająca podaż białka i rozsądne tempo ograniczają utratę mięśni. To ważne dla siły, funkcji i utrzymania wydatku, nawet jeśli sam dodatkowy kilogram mięśnia ma umiarkowany koszt spoczynkowy.

5. Może zmieniać zachowanie poza salą

Po treningu część osób czuje energię i więcej chodzi. Inne są wyczerpane i spędzają resztę dnia na kanapie. Jeżeli ciężkie sesje obniżają NEAT i zwiększają apetyt, „spalone 500 kcal” może nie dać oczekiwanego bilansu.

Trening siłowy a „przyspieszenie metabolizmu”

Trening oporowy nie jest najlepszym narzędziem do maksymalizowania kalorii w jednej godzinie. Jego przewaga polega na ochronie i rozwoju zdolnej do pracy tkanki, poprawie siły oraz funkcji.

Metaanaliza dotycząca wpływu wysiłku na RMR wskazuje, że trening oporowy może umiarkowanie zwiększać spoczynkowy wydatek, podczas gdy efekty aerobów i treningu łączonego są mniej jednoznaczne. Wynik zależy od wieku, płci, składu ciała, protokołu i pomiaru. To nie jest dowód na reklamy „mięśnie palą kalorie 24/7” w dowolnej skali.

Dla osoby początkującej po 30 rozsądny start to plan treningu siłowego bez kontuzji: ruchy całego ciała, stopniowa progresja, technika i zapas powtórzeń.

Cardio: katabolizm czy narzędzie?

Cardio uruchamia szlaki kataboliczne, bo trzeba pozyskać energię. Dokładnie to samo robi trening siłowy. Słowo „katabolizm” nie znaczy jeszcze, że ciało po 21 minutach zacznie dramatycznie rozkładać mięśnie.

Ryzyko utraty mięśni rośnie raczej wtedy, gdy łączysz:

duży deficyt energii;
mało białka;
ogromną objętość wysiłku;
brak bodźca siłowego;
krótki sen i brak regeneracji;
szybkie tempo redukcji.

Umiarkowane cardio może zwiększyć wydatek, poprawić wydolność, zdrowie sercowo-naczyniowe i tolerancję pracy. Warto oddzielić je od ciężkiego treningu nóg, jeśli jedno wyraźnie pogarsza drugie, ale nie trzeba wybierać na całe życie między mięśniami a sercem.

WHO zaleca dorosłym tygodniowo 150–300 minut umiarkowanej aktywności aerobowej lub 75–150 minut intensywnej oraz ćwiczenia wzmacniające co najmniej dwa dni. To zakres zdrowotny, nie gotowy plan redukcji dla każdego.

HIIT: skuteczny, ale nie obowiązkowy

Interwały pozwalają wykonać intensywną pracę w krótszym czasie i rozwijać wydolność. Są też obciążające. Jeśli HIIT zwiększa ból, psuje trening siłowy lub wymaga kilku dni regeneracji, szybszy marsz może dać lepszy bilans tygodnia.

Zasada jakości: minimalna dawka, która rozwija cechę, jest lepsza niż maksymalna dawka, którą ledwo przeżyjesz.

NEAT: niedoceniany ruch codzienny

NEAT obejmuje ruch poza zaplanowanym treningiem: chodzenie, stanie, sprzątanie, wejście po schodach, wiercenie się i gestykulację. Może znacząco różnić się między osobami i zmniejszać podczas restrykcyjnej diety.

Praktyczne sposoby:

5–10 minut marszu po części posiłków;
rozmowy telefoniczne na stojąco;
schody, gdy jest to bezpieczne;
krótka przerwa od siedzenia co godzinę;
realistyczny zakres kroków zamiast jednego magicznego celu.

Nie trzeba zamieniać dnia w konkurs 20 tysięcy kroków. Warto stworzyć poziom, który da się utrzymać również w trudnym tygodniu.

Białko: żywność najpierw, odżywka dla wygody

Metaanaliza Mortona i współpracowników wykazała, że suplementacja białka podczas treningu oporowego może poprawiać przyrost siły i beztłuszczowej masy, a korzyści średnio spłaszczają się w okolicy całkowitej podaży około 1,6 g/kg/d. Przedział ufności pozostawiał miejsce na wyższą wartość u części osób.

Wniosek nie brzmi „każdy musi pić shake”. Odżywka białkowa jest wygodną żywnością w proszku. Ma sens, gdy:

trudno dostarczyć białko z posiłków;
potrzebujesz szybkiej opcji w pracy;
tolerujesz produkt;
mieści się w energii i budżecie.

Nie ma przewagi nad dobrze dobranym jedzeniem tylko dlatego, że ma etykietę sportową.

Kreatyna: działa, ale nie jako spalacz

Monohydrat kreatyny zwiększa zasoby fosfokreatyny i pomaga szybciej odtwarzać ATP podczas krótkiej, intensywnej pracy. Dzięki temu można w części sytuacji wykonać więcej powtórzeń lub lepiej utrzymać moc. W połączeniu z treningiem może wspierać wzrost beztłuszczowej masy.

Typowe protokoły badań używają 3–5 g monohydratu dziennie lub krótkiego ładowania, ale dobór suplementacji powinien uwzględniać zdrowie i tolerancję. Wzrost masy na początku często wynika z większej ilości wody w mięśniach — nie jest przyrostem tłuszczu.

Kreatyna nie „rozkręca metabolizmu” w sensie dużego wzrostu spoczynkowego spalania. Jej wartość jest pośrednia: lepsza jakość treningu i adaptacja. Więcej szczegółów: kreatyna — działanie i dawkowanie.

Przy chorobie nerek lub nieprawidłowych wynikach nerkowych decyzję trzeba omówić z lekarzem. Kreatynina we krwi może zmieniać się m.in. pod wpływem mięśni i kreatyny; nie diagnozuj wyniku samodzielnie.

Kofeina: mały efekt termiczny, większy efekt na trening i czujność

Kofeina może poprawiać czujność i część parametrów wysiłkowych. Może też krótkotrwale zwiększyć termogenezę, ale efekt redukcyjny jest mały, a regularne używanie prowadzi do częściowej tolerancji.

EFSA uznała, że dla zdrowych dorosłych pojedyncze dawki do 200 mg oraz łącznie do 400 mg na dobę zwykle nie budzą obaw o bezpieczeństwo. To górne wartości oceny populacyjnej, nie cel do osiągnięcia. W ciąży limit jest niższy, a wrażliwość osobnicza bardzo różna.

Kofeina może powodować:

bezsenność i płytszy sen;
niepokój, drżenie i kołatanie serca;
dolegliwości żołądkowe;
wzrost ciśnienia;
zależność od coraz większej dawki.

Jeżeli poranna kapsułka pomaga zrobić trening, ale popołudniowa psuje sen, bilans metaboliczny może być ujemny. Sen wpływa na apetyt, regenerację i spontaniczną aktywność.

Zielona herbata, kapsaicyna i „termogeniki”

Katechiny zielonej herbaty i kofeina mogą mieć niewielki wpływ na wydatek lub utlenianie tłuszczu, lecz przegląd Cochrane nie wykazał istotnego klinicznie efektu na utratę masy. Napar bez cukru może być elementem diety; skoncentrowany ekstrakt nie jest tym samym co filiżanka i może wiązać się z działaniami niepożądanymi, w tym rzadkim uszkodzeniem wątroby.

Kapsaicyna, pieprz, cynamon czy imbir mogą zmieniać smak, sytość lub termogenezę w małej skali. Nie kompensują nadwyżki energii. „Naturalny” nie znaczy automatycznie skuteczny ani bezpieczny.

Witaminy i minerały „na metabolizm”

Wiele witamin i minerałów jest kofaktorami enzymów. To znaczy, że prawidłowy metabolizm ich potrzebuje. Nie znaczy, że większa dawka ponad zapotrzebowanie zrobi z prawidłowo działającego enzymu turbosprężarkę.

Składnik	Rola związana z metabolizmem	Kiedy suplement może mieć sens?	Czego nie robi?
Witaminy B1, B2, B3, B6, B12	Uczestniczą w szlakach energii, krwiotworzeniu i układzie nerwowym	Niedobór, dieta wegańska dla B12, zaburzenia wchłaniania lub zalecenie	Nie dodają energii jak kofeina i nie spalają tłuszczu u osoby bez niedoboru
Witamina D	Kości, mięśnie, odporność i wiele procesów regulacyjnych	Niedostateczna podaż/ekspozycja, ryzyko lub wynik oceniony klinicznie	Nie jest samodzielnym lekiem odchudzającym
Magnez	Kofaktor setek reakcji, m.in. związanych z ATP	Niska podaż, określone choroby lub leki, potwierdzone wskazanie	Nie „odblokowuje metabolizmu” i w nadmiarze powoduje biegunkę
Żelazo	Hemoglobina i transport tlenu	Potwierdzony niedobór lub niedokrwistość według zaleceń	Nie poprawia wydolności, jeśli zapasy są prawidłowe; nadmiar szkodzi
Jod	Substrat do syntezy hormonów tarczycy	Głównie prawidłowa dieta/sól jodowana; suplement w określonych sytuacjach	Więcej nie znaczy szybsza tarczyca; nadmiar może zaburzać jej pracę
Selen	Składnik enzymów, także związanych z hormonami tarczycy	Niedobór lub szczególne wskazanie	Nie leczy samodzielnie tarczycy; nadmiar jest toksyczny

B12: szczególnie ważna przy diecie wegańskiej

Witamina B12 jest potrzebna m.in. do prawidłowego krwiotworzenia i funkcji neurologicznych. Jej niedobór może powodować zmęczenie, ale zmęczenie nie potwierdza niedoboru. Osoby na diecie wegańskiej potrzebują wiarygodnego źródła B12; dawkę i preparat warto dobrać zgodnie z aktualnymi zaleceniami.

Witamina D: niedobór to nie „wolny metabolizm”

Niski poziom witaminy D często współwystępuje z otyłością, lecz współwystępowanie nie dowodzi, że suplement sam spowoduje chudnięcie. Suplementuje się ją dla odpowiednich wskazań zdrowotnych, a nie jako spalacz.

Magnez: potrzebny, ale nie magiczny

ATP w komórce często działa w kompleksie z magnezem, co bywa wykorzystywane w reklamach. Z tego nie wynika, że każda osoba potrzebuje kapsułki. Najpierw oceń dietę: pełne zboża, strączki, orzechy, nasiona i część warzyw dostarczają magnez.

Żelazo: żadnych eksperymentów

Niedobór żelaza może upośledzać transport tlenu i wydolność. Nadmiar jest szkodliwy, a przyczyna niedoboru może wymagać diagnostyki — np. utrata krwi. Nie lecz zmęczenia żelazem bez oceny lekarza i odpowiednich badań.

Chrom, L-karnityna i spalacze tłuszczu

Chrom

Metaanalizy znajdują czasem bardzo mały średni spadek masy, ale jakość i znaczenie kliniczne danych są ograniczone. Przegląd Cochrane nie daje podstaw, by traktować chrom jako wartościowe leczenie otyłości. To kiepski wymiennik dla planu żywienia.

L-karnityna

Karnityna uczestniczy w transporcie długołańcuchowych kwasów tłuszczowych do mitochondriów. To prawdziwy mechanizm, z którego reklama wyciąga fałszywy wniosek: więcej kapsułek nie musi zwiększać ograniczającego etap spalania u zdrowej osoby. Wyniki badań nad masą są niejednorodne, a ewentualne efekty małe.

Wieloskładnikowe „fat burnery”

Najczęściej łączą kofeinę, ekstrakty roślinne i składniki w nieprzejrzystych dawkach. NIH podkreśla, że dowody dla suplementów odchudzających są ograniczone, a produkty mogą być drogie, wchodzić w interakcje lub zawierać substancje o działaniach niepożądanych.

Czerwona flaga to obietnica:

„8 kg bez diety”;
„reset tarczycy”;
„blokowanie kalorii”;
„detoks mitochondriów”;
mieszanka zastrzeżona bez ilości składników;
rekomendacja hormonu lub leku jako suplementu.

Ranking: co ma sens i w jakim celu?

Narzędzie	Siła praktyczna	Właściwy cel	Uczciwa ocena
Trening oporowy	Wysoka	Siła, mięśnie, funkcja, ochrona w redukcji	Fundament
Cardio i marsz	Wysoka	Wydolność, zdrowie, wydatek	Fundament
Białko/odżywka	Wysoka, jeśli podaż jest za mała	Sytość i wsparcie mięśni	Jedzenie lub wygodny dodatek
Kreatyna	Dobra	Moc, powtarzane wysiłki, adaptacja treningowa	Najlepiej przebadany suplement sportowy, nie spalacz
Kofeina	Umiarkowana	Czujność i wydolność	Działa doraźnie; pilnuj dawki i snu
Witaminy/minerały	Wysoka przy niedoborze, mała bez niego	Uzupełnienie konkretnej potrzeby	Nie suplementuj „na ślepo”
Zielona herbata/termogeniki	Mała	Co najwyżej dodatek	Efekt na masę zwykle mało istotny
Fat burnery	Niska/niepewna	Marketing redukcji	Koszt i ryzyko często przewyższają efekt

Tydzień, który naprawdę wspiera metabolizm

Przykładowy układ dla zdrowej osoby po 30, wymagający dopasowania:

2–3 treningi oporowe całego ciała;
2 sesje spokojnego cardio lub szybkiego marszu po 25–45 minut;
codzienny poziom ruchu, który można utrzymać;
1–2 lżejsze dni, bez poczucia winy;
białko w 3–4 posiłkach, warzywa, owoce i produkty mało przetworzone;
regularny sen oraz ograniczenie późnej kofeiny;
korekta planu co 2–4 tygodnie, a nie po jednym ważeniu.

Jeżeli budujesz masę, pomocny będzie osobny przewodnik budowy masy mięśniowej po 30. Suplementy warto oceniać według listy: co ma sens, a czego nie kupować.

Kiedy potrzebna jest konsultacja?

Przerwij intensywny wysiłek i pilnie szukaj pomocy przy bólu w klatce piersiowej, omdleniu, nasilonej duszności nieadekwatnej do wysiłku lub objawach neurologicznych. Umów konsultację przed progresją, jeśli występują:

kołatania serca, niekontrolowane nadciśnienie lub znana choroba serca;
niewyjaśniona utrata siły i masy;
obrzęki, zaburzenia oddawania moczu lub choroba nerek;
utrwalone zmęczenie mimo odpoczynku;
podejrzenie niedokrwistości, zaburzeń tarczycy albo niedoboru;
działania niepożądane po suplemencie.

Badania profilaktyczne po 30 mogą pomóc przygotować się do rozmowy, ale zakres badań powinien wynikać z wywiadu, objawów i decyzji lekarza.

Następny krok w cyklu

Sprawdź jak anabolizm i katabolizm współpracują w komórce, jak wydatek energii i hormony wpływają na redukcję oraz który model diety może być najłatwiejszy do utrzymania.

FAQ

Jaki trening najbardziej przyspiesza metabolizm?

Nie istnieje jeden zwycięzca. Trening siłowy pomaga zachować mięśnie, cardio zwiększa wydatek i wydolność, a ruch codzienny buduje dużą część tygodnia. Najlepsze jest połączenie, które można regularnie wykonywać i regenerować.

Czy cardio spala mięśnie?

Nie automatycznie. Ryzyko rośnie przy dużym deficycie, bardzo wysokiej objętości, małej podaży białka i braku treningu siłowego. Umiarkowane cardio można skutecznie łączyć z siłą.

Czy mięśnie przyspieszają metabolizm?

Większa masa mięśniowa zwiększa wydatek i koszt ruchu, lecz skala spoczynkowa jest umiarkowana. Największa korzyść mięśni to funkcja, siła i większa zdolność do aktywności.

Jaka witamina przyspiesza metabolizm?

Żadna witamina nie przyspiesza zdrowego metabolizmu ponad normę. Uzupełnienie niedoboru może przywracać prawidłowe funkcjonowanie. Objawy nie wystarczają do rozpoznania niedoboru.

Czy kreatyna pomaga schudnąć?

Nie jest spalaczem tłuszczu. Może poprawić zdolność do intensywnego treningu i wspierać beztłuszczową masę. Początkowy wzrost masy wody w mięśniach nie oznacza tycia z tłuszczu.

Czy kofeina spala tłuszcz?

Może krótkotrwale zwiększać mobilizację i utlenianie tłuszczu oraz nieznacznie termogenezę. Efekt na długoterminową masę jest mały. Gorszy sen może zniwelować korzyść.

Czy warto kupić spalacz tłuszczu?

Zwykle nie jest potrzebny. Dowody dla wielu składników są słabe, efekty małe, a mieszanki mogą powodować działania niepożądane lub interakcje. Najpierw popraw dietę, ruch, sen i plan treningowy.

Bibliografia

Bonora M i wsp. ATP synthesis and storage. Purinergic Signal. 2012. PubMed/NCBI
Egan B, Zierath JR. Exercise metabolism and the molecular regulation of skeletal muscle adaptation. Cell Metab. 2013. PubMed
MacKenzie-Shalders KL i wsp. The effect of exercise interventions on resting metabolic rate: A systematic review and meta-analysis. J Sports Sci. 2020. PubMed
Morton RW i wsp. Protein supplementation on resistance training-induced gains: a systematic review, meta-analysis and meta-regression. Br J Sports Med. 2018. PubMed
Jäger R i wsp. International Society of Sports Nutrition Position Stand: protein and exercise. JISSN. 2017. PubMed
Kreider RB i wsp. ISSN position stand: safety and efficacy of creatine supplementation. JISSN. 2017. PubMed
Burke R i wsp. Creatine supplementation and resistance training on muscle hypertrophy: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2023. PubMed
World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. 2020. WHO
European Food Safety Authority. Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal. 2015. EFSA
Jurgens TM i wsp. Green tea for weight loss and weight maintenance in overweight or obese adults. Cochrane Database Syst Rev. 2012. PubMed
NIH Office of Dietary Supplements. Dietary Supplements for Weight Loss — Fact Sheet for Health Professionals. NIH ODS
NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin B12 — Fact Sheet for Health Professionals. NIH ODS
NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin D — Fact Sheet for Health Professionals. NIH ODS
NIH Office of Dietary Supplements. Magnesium — Fact Sheet for Health Professionals. NIH ODS
Onakpoya I i wsp. Chromium supplementation in overweight and obesity: a systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2013. PubMed

Weryfikacja źródeł popularnych: rekomendacje trenerów i dietetyków potraktowano jako kontekst praktyczny. Twierdzenia o spalaczach, witaminach i hormonach zweryfikowano w stanowiskach WHO, EFSA, NIH oraz przeglądach. Prawdziwa rola składnika w szlaku metabolicznym nie została uznana za dowód, że jego dodatkowa porcja przyspiesza odchudzanie.